chemerynaChemeryna to cząsteczka białkowa, którą odkryto kilkakrotnie ze względu na jej różne funkcje. Po zainteresowaniu, jakie wzbudziła na początku lat 90., ponownie zaczęto się jej przyglądać w XXI wieku - tłumaczy dr hab. Joanna Cichy z Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu  Jagiellońskiego.

Odgrywa ona istotną rolę w procesie chemotaksji, czyli migracji komórek odpornościowych do tkanek w trakcie stanu zapalnego. "Komórki układu odporności normalnie występują w krwi, węzłach chłonnych albo śledzionie. Jeśli mamy do czynienia ze stanem zapalnym, by nas obronić, muszą skierować się do miejsca zapalenia. W przyciąganiu niektórych wyspecjalizowanych komórek do tego miejsca pośredniczy właśnie chemeryna.

Uczeni z Zakładu Immunologii Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii UJ wykazali, że chemerynę aktywują enzymy, wydzielane przez komórki układuodpornościowego w miejscach zapalenia oraz niektóre bakterie. Taka aktywna forma białka znajduje się w skórze osób chorujących na łuszczycę. Chemeryna może więc "kierować" ruchem komórek odpornościowych w kierunku skóry łuszczyków. Niedawno odkryto, że chemerynę wydzielają komórki tłuszczowe, a równocześnie ona sama wpływa na ich różnicowanie. Ma to ważne znaczenie w chorobach metabolicznych, np. cukrzycy czy otyłości. Jednak rola chemeryny nie ogranicza się tylko do wymienionych wyżej dwóch funkcji. Pozostałe badają uniwersyteccy uczeni.

Dlaczego zainteresowaliśmy się chemeryną? Wszystkie właściwości tego białka są bardzo ciekawe, bo obecnie w immunologii coraz więcej mówi się na temat
wpływu metabolizmu na aktywność komórek układu odporności. W tym kontekście chemeryna zajmuje szczególną pozycję, ponieważ bezpośrednio wpływa zarówno na układ odpornościowy jak i na metabolizm organizmu - wyjaśnia dr hab. Joanna Cichy. - Choroby metaboliczne manifestują się w bardzo wielu narządach i na wiele sposobów. Wpływają na wątrobę, skórę i komórki nabłonkowe wyścielające przewód oddechowy i pokarmowy, czyli te, które mają bezpośredni kontakt ze światem zewnętrznym. Naukowcy z UJ ciągle szukają nowych funkcji chemeryny. Obecnie racują nad możliwością regulacji nadciśnienia, które jest jedną z chorób metabolicznych i dotyka wielu ludzi. Celem jest wykazanie, że chemeryna wpływa na regulację tego procesu. Ponadto, nowe badania zespołu dr Cichy wskazują na nową funkcję tego białka - chemeryna działa ona również przeciwbakteryjnie, ogranicza wzrost niektórych bakterii i grzybów.

Chcielibyśmy poszukać możliwości zastosowania terapeutycznego tych właściwości - zaznaczyła dr Cichy. Właściwości zabijania bakterii przez chemerynę uczeni odkryli prowadząc badania w probówkach. To jednak początek drogi do tego, by udowodnić, że tak się dzieje też w naturze i do tego by wykorzystywać ją do leczenia infekcji skórnych. Badania nad chemeryną są prowadzone w ramach programu "Team" Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz grantu Narodowego Centrum Nauki.